Karta podarunkowa działa jak przedpłacony portfel – masz określoną kwotę i możesz ją wydać w konkretnym sklepie lub online. Taki prezent daje swobodę wyboru, ale dobrze znać zasady jej działania, zanim się z niej skorzysta.
Czym jest karta podarunkowa i kiedy warto ją wybrać?
Karta podarunkowa to nic innego jak bon pieniężny w nowoczesnej formie. Można ją porównać do karty płatniczej, ale zamiast być powiązana z kontem bankowym, zawiera określoną kwotę do wykorzystania w konkretnym sklepie lub grupie sklepów. To rozwiązanie dla tych, którzy chcą dać komuś prezent, ale nie chcą ryzykować z nietrafionym wyborem.
Obdarowana osoba sama decyduje, co i kiedy kupić – i to jest sedno tej wygody. Karty występują w formie fizycznej lub elektronicznej. Pierwsze znajdziemy m.in. przy kasach w sklepach, drugie możemy zamówić przez internet i przesłać e-mailem. Według raportu GfK ponad 60% Polaków miało styczność z taką formą prezentu. W firmach karty wykorzystywane są jako nagrody i benefity – prostsze niż przelewy, a przy tym atrakcyjne dla pracowników.
Jak działa karta podarunkowa i co trzeba wiedzieć przed jej użyciem?
Karta podarunkowa działa na zasadzie przedpłaty – ktoś kupuje ją za określoną kwotę, np. 100 zł, a użytkownik może te środki wydać w wybranym sklepie. Gdy saldo się wyczerpie lub minie termin ważności, karta przestaje działać. Nie wymaga rejestracji danych osobowych, numeru konta ani logowania – wystarczy karta fizyczna lub kod elektroniczny.
Podczas zakupów kwota z karty odejmowana jest od wartości koszyka. Jeśli nie wystarczy na całość, brakującą część można dopłacić inną metodą. Nie każda karta działa wielokrotnie – to zależy od warunków konkretnego sklepu. Warto wiedzieć, że niewykorzystane środki nie przechodzą na kolejne lata – po przekroczeniu daty ważności przepadają.
Gdzie można kupić kartę podarunkową i jakie są dostępne warianty?
Karty podarunkowe dostępne są niemal wszędzie – w sklepach stacjonarnych, online, w aplikacjach mobilnych czy na platformach takich jak Allegro, Empik czy Google Play. Można wybrać kartę do konkretnego sklepu lub taką, którą da się zrealizować u wielu partnerów – jak w przypadku kart BLIK czy kart prepaid Visa.
Kupując kartę online, często można dołączyć dedykację i grafikę. To dobre rozwiązanie, jeśli prezent trafia do kogoś na odległość. W firmach wybierane są często karty personalizowane – z logo, własnym komunikatem lub limitem przypisanym do konkretnej okazji. Rodzaj zależy od sytuacji: na urodziny pasuje karta do drogerii lub sklepu z elektroniką, w nagrodzie dla pracownika – karta uniwersalna z szerokim zastosowaniem.
Jak zrealizować kartę podarunkową podczas zakupów?
Zrealizowanie karty podarunkowej jest proste. W sklepie stacjonarnym wystarczy ją zeskanować lub podać kasjerowi. Jeśli to zakupy online, należy wpisać numer karty oraz kod zabezpieczający w odpowiednim miejscu – podobnie jak przy tradycyjnej płatności kartą. System automatycznie odliczy kwotę z salda.
Załóżmy, że ktoś ma kartę do sklepu sportowego na 200 zł i chce kupić buty za 260 zł. W takiej sytuacji 200 zł zostanie pobrane z karty, a pozostałe 60 zł dopłaci sam – przelewem, kartą lub BLIKIEM. Niektóre sklepy pozwalają na częściowe wykorzystanie środków i zapisują pozostałe saldo – inne wymagają jednorazowego wykorzystania całej kwoty. Przed zakupami dobrze zajrzeć do regulaminu.
Czy karta podarunkowa może wygasnąć? Termin ważności i utrata środków
Termin ważności karty podarunkowej to jeden z tych elementów, który bywa pomijany – i niestety, prowadzi do utraty środków. Przeciętnie karta ważna jest 6, 12 lub 24 miesiące. Gdy czas minie, środki przepadają bez możliwości odzyskania. Sklepy nie mają obowiązku przypominać o upływającym terminie – odpowiedzialność spoczywa na użytkowniku.
Z danych UOKiK wynika, że nawet 25% konsumentów zapomina o dacie ważności. To pokazuje, jak łatwo stracić środki przez nieuwagę. Dobrym nawykiem jest zapisanie terminu ważności w kalendarzu lub ustawienie przypomnienia w telefonie. Niektóre firmy oferują możliwość przedłużenia ważności – ale najczęściej wymaga to kontaktu z obsługą i zgłoszenia przed wygaśnięciem karty.
Czy karta podarunkowa podlega zwrotowi lub reklamacji?
Karta podarunkowa nie podlega zwrotowi w taki sam sposób jak produkt fizyczny. To rodzaj usługi – po aktywacji nie da się jej oddać ani zamienić na gotówkę. Wyjątkiem są zakupy online – tu obowiązuje 14-dniowy termin odstąpienia od umowy, ale tylko jeśli karta nie została jeszcze użyta.
W razie problemów technicznych, takich jak błędne saldo lub niewłaściwe dane, można złożyć reklamację. Najlepiej zrobić to przez formularz kontaktowy sklepu lub bezpośrednio u operatora karty. Gdy karta została wydana przez bank lub dużą firmę finansową (np. Visa), czasem istnieje możliwość zgłoszenia utraty i blokady, ale nie wszystkie systemy to przewidują. Dobrze jest przechowywać potwierdzenie zakupu – to ułatwia proces.
Karta podarunkowa jako narzędzie motywacyjne w firmie
Karta podarunkowa od dawna jest elementem systemów premiowych w firmach. Przedsiębiorcy wybierają ją jako formę nagrody, dodatku do pensji lub prezentu świątecznego. Daje swobodę – pracownik sam decyduje, na co wyda środki. W dodatku, jeśli karta finansowana jest z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, część takich benefitów jest zwolniona z podatku – do określonego limitu.
Z danych Deloitte wynika, że pracownicy dobrze oceniają takie formy nagradzania – szczególnie, gdy karta jest do wykorzystania w popularnych miejscach. Pracodawca ma mniej obowiązków niż przy wypłacie gotówki, a sam proces jest szybki i transparentny. Karty bywają też częścią programów lojalnościowych i konkursów – zarówno dla pracowników, jak i klientów.
Jakie są ograniczenia kart podarunkowych i na co zwrócić uwagę?
Karta podarunkowa nie działa jak konto bankowe – ma swoje ograniczenia. Po pierwsze: nie wypłacimy z niej gotówki. Środki można wykorzystać wyłącznie na zakupy. Po drugie: działa tylko tam, gdzie została wydana. Jeśli obdarowana osoba nie korzysta z danego sklepu, karta może się okazać nieprzydatna.
Nie każda karta działa zarówno stacjonarnie, jak i online. Część kart ma funkcję jednorazowego użycia, inne pozwalają na zakupy wielokrotne – wszystko zależy od regulaminu. Firmy rozliczające karty w księgowości muszą też brać pod uwagę zasady ewidencji kosztów. To, co dla odbiorcy wydaje się proste, z punktu widzenia przedsiębiorstwa podlega przepisom podatkowym i regulacjom wewnętrznym.
Jacek Grudniewski
Ekspert portalu Kredytypozyczki.com